Sinfore Wijkscan Populatiedata

Sinfore is de initiator van de Wijkscan, waarin data worden geïntegreerd rond wonen, welzijn en zorg. Sinfore heeft in 2015 en 2016 met name intern gewerkt voor SCCI ter ondersteuning van vastgoedinvesteringen. In 2017 is de Wijkscan weer verzelfstandigd, verbreed en verdiept. Ook is de Wijkscan omgezet naar Tableau vanwege de vele selectiemogelijkheden, vrij toegankelijk via www.sinfore.nl. Reden om in 2018 ook de Wijkscan met gegevens uit 2015 in ESRI vrij toegankelijk te maken.

Uitdaging voor 2018

Uitdaging is een totale vernieuwing naar 2018, uiteraard met de meer hedendaagse big data en data-science inzichten, met de nieuwste data zoals het prachtige 6 zes positie postcodebestand van het CBS, dat helaas nog niet vrij toegankelijk is, uiteraard met tools als Tableau, Alteryx, “R”, ESRI en Wordpress en tenslotte de nodige kennisoverdracht en ondersteuning.

Populatiedata

Populatiedata vormen het hart van de Wijkscan. Populatiedata gecombineerd met kengetallen voor zorg en welzijn geven inzicht in de te verwachte zorgvraag. Lokale data laten dan eventuele afwijkingen zien waarop gestuurd zou kunnen worden. De populatiedata betreffen een 25-tal regio-indelingen, zie Cebuco en www.regioatlas.nl, gemeenten, vervolgens CBS Wijken en Buurten en 4 positie postcodes (1234) en tenslotte 6 positie postcode (1234AB). Op CBS wijk en buurtniveau en 4PPC zijn data beschikbaar voor de periode 2000 – 2015 met een vooruitberekening tot 2040.

Wijken en buurten versus postcodes

CBS Wijken en buurten en Postcodes kunnen sterk van elkaar afwijken:

Achtergrond is dat de postcode oorspronkelijk bedoeld was voor efficiënte postbezorging door de toenmalige PPT terwijl de buurtindeling afkomstig is van de gemeenten en de topografische opbouw van de stad volgt. Beide indelingen sluiten dus niet op elkaar aan. Van de buurtindeling zijn door (gemeente-) grenswijzigingen en hernummeringen geen tijdreeksen te maken: Nederland is het enige land in Europa is met jaarlijkse gemeentelijke herindelingen, soms gecombineerd met grenswijzigingen. Daarmee wijzigen ook buurtnummers in de tijd waardoor geen tijdreeksen mogelijk zijn. Bij de postcodes is dit – behalve bij Nijmegen rond 2009 – niet het geval. Omrekenend via de “blauwe “ 6 positie postcode coördinaten zijn wel tijdreeksen mogelijk en is ook van buurt naar postcode te rekenen en andersom. In Sinfore Wijkscan Rapportages wordt daarom altijd standaard als eerste een kaart met beide indelingen opgenomen.

 

Populatiedata in de wijkscan

In de Sinfore Wijkscan zijn de volgende populatie data opgenomen:

o   4 positie postcode data (4PPC):

·         CBS Statline: Alle CBS 4 PPC data van 1998 tm 2014 zijn gedownload van het CBS en omgezet naar één bestand met één consistente tijdreeks. Dit biedt een interessant beeld van krimp en groei, het vertrekken van jongeren naar de steden en de vergrijzing. Dit beeld is het fundament voor de Sinfore vooruitberekeningen.

·         SCP Vanuit het Sociaal Cultureel Planbureau is op 4 positie postcodeniveau ook de SES beschikbaar van 1998 tot 2016. In de zorg wordt deze SES algemeen gezien als gezondheidsbepalende factor, zoals ook terugkomt in de Gezondheidsmonitor van de GGD. Helaas zijn hiervoor in de Cure geen kengetallen beschikbaar. De statusscores bestaan uit vier gegevens: het gemiddelde inkomen in een wijk, het percentage mensen met een laag inkomen, het percentage laagopgeleiden en het percentage mensen dat niet werkt. Via een factoranalyse worden deze kenmerken samengevat in één samengesteld kenmerk: de sociale status. Rond de SES zijn verschillende publicaties beschikbaar zoals het Rapport ‘Statusontwikkeling van wijken in Nederland’, november 2012 beschrijft statusontwikkeling van wijken tussen 1998 en 2010 en het Rapport “Van hoog naar laag, van laag naar hoog” tussen 1971 en 1998.

·         CBS Maatwerk: Het CBS publiceerde op 4 positie postcodeniveau maatwerk ook het opleidingsniveau en andere data. Zo zijn op 4 positie postcodeniveau en op CBS wijk- en buurtniveau door het CBS eenmalig in Maatwerk op verzoek van Sinfore en het Jan van Es Instituut in Almere 20% groepen 2009 vervaardigd, zodat data beschikbaar waren aansluitend op de beschikbare inkomens zorg kengetallen. Bijzonder is dat dit voor ICD: Ziekenhuizen en RIVM 20% groepen naar huishoudens betreffen en voor de ICPC: huisartsen naar inkomen. Komen tot een samenhangend geheel blijkt zo steeds een lastige zoektocht omdat de verschillende publicaties helaas niet op elkaar aan sluiten.

o   CBS Wijk en Buurtregister:

Het CBS Wijk en Buurtregister is beschikbaar vanaf 1994. Helaas waren geen tijdreeksen mogelijk, maar omrekening via de 6 PPC biedt inmiddels uitkomst. Het CBS Wijk en Buurtregister biedt bijzonder veel data over populatie, inkomens, wonen, energiegebruik etc. Helaas is de populatiedata niet zo gedetailleerd als in de CBS 4 PPC-publicaties, met name ontbreekt een nadere indeling van ouderen.

o   CBS 6 PPC Data:

Basis was het CBS 6PPC bestand uit 2004. Sinfore heeft met het Jan van Es Instituut in Almere het initiatief genomen eenzelfde bestand voor 2010 te laten vervaardigen en hierin globaal 25.000 € geïnvesteerd, zodat dit bestand openbaar beschikbaar is.  In 2017 heeft het CBS nog Maatwerk inkomens op 6 positie postcode combinaties gepubliceerd, die door Sinfore uiteraard in haar data zijn geïntegreerd. De inkomensgegevens vragen de nodige bewerking voor toepassing in wonen welzijn, zorg. Inmiddels beschikt Sinfore over de bestanden 2000, 2004, 2005, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014 en 2015. Het CBS heeft sinds december 2017 ook een prachtig nieuwe bestand, maar dit is helaas alleen tegen betaling en onder randvoorwaarden beschikbaar.

o   Basisregistratie Adressen en Gebouwen:

De BAG betreft panden, verblijfsobjecten en adressen inclusief 6PPC, met daarnaast: bouwjaar van panden, gebruiksfuncties: wonen, zorg, kantoren etc. en m2 van gebruiksfuncties. De BAG blijkt ook zeer bruikbaar voor het visualiseren van 6 PPC=data, waarvoor wel de nodige bewerkingen gezien de n:n relatie tussen panden en 6PPC.

o   Leefbaarometer en CBS: 100x100 Grid:

Vanuit het Ministerie van BZK is de Leefbaarometer opgenomen tot op clusterniveau voor de leefbaarheid en onderliggende variabelen waaronder veiligheid en voorzieningen. In de laatste versie van de Leefbaarometer is het laagste schaalniveau een 100 x 100 grid, een indeling waarvoor het CBS ook een reeks gegevens publiceert.